ایرانشناسی و ایرانشناسان برجسته در سند پاكستان (بخش اول )
ایرانشناسی در سرزمین سند به همان اندازه قدمت و سابقه دارد که سلطه و سیطرۀ مسلمانان در این صفحات شبه قاره برای نخستین دفعه برقرار، و برای قرنهای متمادی، ادامه داشته است. خود محمد بن قاسم، قبل از ورود به این آب و خاک، امور حکومت فارس را متصدّی و مقیم شیراز بوده است. بنابر این می توان گفت که ایرانشناسی در سند در حدود 1331 سال سابقه دارد. به همین دلیل کلیۀ مورخان، متصوفان، سخنوران، نویسندگان و تذکره نگاران را که به زبان فارسی آثاری از خود باقی گذاشته اند، به نحوی می توان به ایرانشناس قلمداد نمود؛ امّا در این مقاله کوشش می شود که ایرانشناسان قرن بیستم میلادی را با ارزیابی آثار علمی و ادبی و همچنین خدمات آموزشی آنان معرفی نمود.
قبل از این که به خود موضوع بپردازیم ملاک کار این پژوهش، یعنی اینکه چه کسانی به عنوان خدمتگزاران ایرانشناسی در سند قلمداد شده اند، در ذیل آورده می شود:
1. متولد و متوفای در سند.
2. متولد در خارج از سند امّا اقامت ممتد در سند.
3. متولد در سند امّا اقامت ممتد در خارج از سند.
4. متولد و مقیم در سند
اینکه شمه ای از حوال و آثار و خدمات علمی چند تن از ایرانشناسان برجسته که در صحنۀ ایرانشناسی در سند طی یک قرن اخیر سهم شایانی دارندف بطور مجمل در این مقاله منعکس می گردد.